Elpee Groningen

Elpee Groningen

Organisatie

Datering:
1975 - nu

Type organisatie:
Winkel

Plaats:
Groningen (gem)

Adres:
Gelkingestraat 33

Samenvatting:
Winkel voor muziek in Groningen, die bestaat sinds 1975.

Biografie

Algemeen
In de eerste helft van de jaren '70 begint Co van Kessel een platenwinkel in Arnhem, genaamd Elpee. Het blijkt een succes en al snel zet hij samen met Filip Meurs filialen op in diverse andere steden, waaronder in 1975 in Groningen in de Oosterstraat 24-1. De vestiging is onderdeel van deze landelijke muziekwinkelketen, tot een manager er met het geld vandoor gaat. Gevolg is dat de meeste vestigingen in Nederland moeten sluiten. In Groningen maakt Elpee een doorstart als BV. Jan Kooi komt er in 1986 te werken, Jan Gorter 3 jaar later. Ze worden het gezicht van de winkel, tot ze in 2005 definitief eigenaar worden van de platenzaak.
Neus voor kwaliteit
De zaak wordt wijd en zijd bekend vanwege de enorme vakkennis van de beide Jannen. Op het gebied van sixties, garage, psychedelische rock en andere alternatieve (sub)stromingen weten liefhebbers uit binnen- en buitenland de winkel in de Oosterstraat te vinden, omdat het tweetal een neus heeft voor obscure en/of onontdekte pareltjes. Het is dan ook geen zaak voor de gemiddelde Top40-luisteraar, die kunnen daarvoor wel terecht bij andere zaken in de stad.
Elpee en Vera
De synergie tussen Elpee en het enkele deuren verderop gevestigde popodium Vera is onmiskenbaar. Een goede programmeur steekt zijn antennes uit naar zijn omgeving voor nieuw en onontdekt talent en Peter Weening van Vera heeft in dat geval een goede bron in Jan Kooi en Jan Gorter. En vice versa. Veel van de succesvolle bands aldaar liggen in de bakken bij Elpee, andersom zorgt de actieve promotie en succesvolle verkoop van een album regelmatig tot de komst van die band naar het podium. Het zorgt voor een eigen signatuur van zowel Elpee als Vera in het landelijke muziekcircuit.
Prime Time Magazine
De papieren nieuwsbrief van Elpee is het geesteskind van Jan Kooi. Het bereikt onder de naam Prime Time Magazine een zekere cultstatus en bevat nieuwe aanwinsten en tips van Kooi en Gorter. Met de opkomst van internet moet de papieren versie er uiteindelijk aan geloven, maar wordt wel tweewekelijks voortgezet als digitale nieuwsbrief.
Kogar Records
Begin jaren '90 begint Jan Kooi het label Kogar Records, dat garage, surf en rock 'n' roll uitbrengt van onder meer The Firebirds, The Beavers, Jabberwocky, The Krontjong Devils. Hij wil bands ondersteunen die in zijn ogen dat extra zetje kunnen gebruiken. Na enige jaren in de ijskast weet hij vanaf 2011 onder meer de debuutsingles - en de carrières - van Traumahelikopter, het Limburgse Afterpartees en The Kryng uit Meppel te lanceren via het label.
Interieur
Afgezien van nieuwe posters en releases verandert de inrichting aan de Oosterstraat in al die jaren nauwelijks. De enige fundamentele verandering is de opkomst van de CD, die overigens na ruim 20 jaar ook alweer op zijn retour is.
Internet
De opkomst van het wereldwijde internet maakt het runnen van een fysieke winkel er niet makkelijker op. In eerste instantie omdat muziek er, in veel gevallen gratis maar wel illegaal, te downloaden is. De legale spelers als iTunes (van computerconcern Apple) en later streaming muziekdiensten bieden miljoenen albums, singles en tracks van bands online voor weinig geld aan, wat de fysieke muziekmarkt een gevoelige klap toebrengt. Online diensten hebben ook geen last van de (stijgende) huur van fysieke panden in Nederlandse binnensteden.
Gedwongen verhuizing
In 2017 besluit de eigenaar het pand te verkopen waarin Elpee al 40 jaar huist. De nieuwe eigenaar stelt zo'n hoge huurprijs voor, dat Elpee gedwongen is het vertrouwde adres in de Oosterstraat te verlaten. Vanaf 1 september 2017 is de winkel gehuisvest op de bovenverdieping in het pand Oosterstraat 45, boven de mannenkledingwinkel van Forever Changes. Met de eigenaar klikt het wel, aangezien hij ook een enorme passie voor (alternatieve) muziek heeft. Nadeel van de locatie is echter de verminderde zichtbaarheid van de platenwinkel in het straatbeeld, omdat ze geen eigen ingang meer heeft.
Steun Roskilde
Een mooie opsteker voor de heren is de 10.000 euro die ze in 2018 krijgen van het welbekende Deense popfestival Roskilde. Dit "vanwege hun jarenlange inspirerende bijdrage aan een gezonde muzikale undergroundscene in Groningen." De Denen zien de eigenaren van de gespecialiseerde platenzaak als pijlers van een lokaal cultureel ecosysteem. Als non-profitorganisatie steunt het grootste Noord-Europese popfestival mensen die het verschil proberen te maken. [1]

Roskilde ziet de rol van Elpee ook als stimulerende schakel in een keten. ,"De zaak helpt kaarten te verkopen voor een podium als Vera en support daarmee opkomende bands. Dat draagt bij aan een progressief muziekklimaat."
Elpee verhuist in juni 2020 nogmaals, dit keer naar de Gelkingestraat 33. Het maakt Elpee weer wat zichtbaarder voor het publiek, het levert nieuwe liefhebbers op. Ook trekt Jaap Hartenhof bij in de winkel met zijn collectie tweedehands platen. Het zijn roerige tijden, want de coronapandemie leidt er in het najaar en winter toe dat winkels in Nederland lange tijd op slot gaan. Om toch de (vaste) klanten te kunnen bedienen zet Kooi een een bezorgdienst op, waarbij hij zelf ook regelmatig op de fiets door de stad rijdt om bestellingen af te leveren. Enkele vaste klanten bieden vervoer aan voor bezorging buiten de stad, ter ondersteuning van Elpee.
Ziekte
In de loop van 2021 krijgt Jan Kooi te horen dat hij ernstig ziek is en na een kort ziekbed overlijdt hij op 25 augustus 2021. Groningen verliest in hem een icoon en wandelende encyclopedie van de undergroundmuziek.
Toekomst Elpee
Jan Gorter heeft aangegeven door te gaan met Elpee tot zijn pensioen in 2022. Jaap Hartenhof zal hem daarbij assisteren.
Bronnen en noten:
[1] "Elpee krijgt steun van Roskilde", Peter van der Heide, Dagblad van het Noorden, 16-01-2018, blz. 34
Nieuwsblad van het Noorden/Dagblad van het Noorden
Poparchief Groningen

Overige betrokkenen

PersoonRollenPeriode
Jan KooiEigenaar muziekwinkel
Medewerker
2005 - 2021
1986 - 2021
Jan Kooi
Eigenaar muziekwinkel
Medewerker
2005 - 2021
1986 - 2021
Jan GorterEigenaar muziekwinkel
Medewerker
2005 - nu
1989 nu
Jan Gorter
Eigenaar muziekwinkel
Medewerker
2005 - nu
1989 nu
Jaap HartenhofMedewerker2020 - nu
Jaap Hartenhof
Medewerker2020 - nu

Afbeeldingen

Elpee : Oosterstraat 24-1 in Groningen, richting MartinitorenElpee : Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : Jan Kooi bij voorgevel, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : Jan Kooi bij voorgevel, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : Jan Kooi in deuropening, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : Jan Kooi en Jan Gorter achter de kassa, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur winkel met vinyl en CD's, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur winkel, Oosterstraat 24-1 in Groningen met beide eigenarenElpee : interieur, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur, stickers op counter, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur met klant en prikbord voor muzikanten, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : Jan Kooi en Jan Gorter achter de kassa, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : Jan Gorter en Jan Kooi achter de kassa, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : wand met CD's, LP's en posters, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : doorkijk naar counter, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur met singles, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : wand met bijzondere items achter kassa, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : promotie-item van Dandruff!! Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : kantoor boven winkel, Oosterstraat 24-1 in GroningenElpee : interieur met prikbord voor muzikanten, Oosterstraat 24-1 in Groningen