Zaal Dommering

Zaal Dommering

Podium

Datering:
1899 - 1967 (gestopt)

Plaats:
Oldambt (Winschoten), Langestraat

Adres:
Langestraat 1, Winschoten

Samenvatting:
Dommering is een schouwburg- en bioscoopzaal in Winschoten, behorend bij Hotel Dommering. De daar gehouden dansavonden vormen voor veel oud-inwoners van Winschoten een kostbare herinnering. The Javelins, Ten Leq, Dave Berry, David Garrick, Dizzy & the Dynamites, The Ro-D-Ys, René Five, ze treden er allemaal op. De prachtige zaal is befaamd in het hele land en wordt zelfs 'het Carré van het Noorden' genoemd.

Biografie

Algemeen
Dommering is een schouwburg- en bioscoopzaal in Winschoten, behorend bij Hotel Dommering. De daar gehouden dansavonden vormen voor veel oud-inwoners van Winschoten een kostbare herinnering. The Javelins, Ten Leq, Dave Berry, David Garrick, Dizzy & the Dynamites, Ro-D-Ys, The René Five, ze treden er allemaal op. De prachtige zaal is befaamd in het hele land en wordt zelfs 'het Carré van het Noorden' genoemd.
Over de historische niet meer bestaande schouwburg- en bioscoopzaal Dommering in Winschoten is uitgebreid geschreven door oud-winschoter Harm Hillinga. Met zijn toestemming nemen we zijn persoonlijke verhaal hieronder integraal over, waarvoor onze hartelijke dank.
Dommering
In 1899 wordt er aan het hotel Wisseman, waarvan Dommering eigenaar is, een grote toneelzaal gebouwd. Eigenlijk is deze toneelzaal alleen bedoeld voor het geven van toneelvoorstellingen maar in 1911 worden er al in zaal Wisseman filmvoorstellingen gegeven. Hierdoor is de schouwburgzaal van hotel Wisseman de eerste bioscoop in Winschoten.
Ook na de komst van het Scala Theater in 1928 blijft Wisseman doordraaien. Publiek is er immers genoeg. Film is een nieuw medium en de bezoekers kunnen maar niet genoeg krijgen “van den levenden photographiën”.
Dommering is ambitieus. Achter het complex ligt een machtige tuin waar 'swinters een ijsbaan wordt gecreëerd en in de zomermaanden worden er concerten gegeven en zelfs wil Dommering de concours hippique in de tuin organiseren. In een krantenbericht van 4 januari 1924 lezen we: "Op de ijsbaan achter hotel Wisseman is een eerste prijs van ƒ100,- te verdienen..."
Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt Wisseman door de Duitsers gevorderd en mogen alleen Duitse soldaten naar de UFA en Tobis films kijken die er gedraaid worden.
Het is aan de Canadezen te danken dat het hotel van naam verandert. Als zij na de oorlog hun intrek in het hotel nemen, vinden ze het maar wat vreemd dat het hotel de naam Wisseman draagt en niet de naam van de eigenaar Dommering. Zij blijven het hotel dan ook gewoon Hotel Dommering noemen.
De jaren vijftig zijn vette jaren voor Dommering. Niet alleen loopt het storm met de schouwburgvoorstellingen, ook de bioscoop is telkens uitverkocht. Dommering is een begrip geworden, niet alleen in Winschoten maar voor heel Noord Nederland. De Snip en Snap revues en diverse andere grote artiesten uit binnen- en buitenland zijn op het toneel te zien. De dansavonden zijn bij veel oud inwoners van Winschoten kostbare herinneringen. The Javelins, Ten Leq, Dave Berry, David Garrick, Dizzy & the Dynamites, Ro-D-Ys, The René Five e.a. ze treden allemaal op bij Dommering in Winschoten. Hotel Dommering is befaamd en het hele land en wordt zelfs 'het Carré van het Noorden' genoemd.
In de jaren zestig, als ik aan de kweekschool in Winschoten studeer, kunnen wij als studenten goedkoop in het bezit komen van een 'cultureel abonnement' in de schouwburg van Dommering. Mijn vriend Eltjo en ik kiezen voor een mix van acht voorstellingen tussen opera, operette en musical. Ik leer genieten van muziek, zang en toneel. Als De Parelvissers van Georges Bizet wordt opgevoerd en het beroemde duet "Au fond du temple saint", wordt gezonden is het muisstil in de zaal; er is geen kuchje, geen geschuifel of gefrommel met papiertje te horen, behalve de zang en het orkest. We durven het aan om na het duet spontaan te gaan klappen. De hele schouwburg begint mee te klappen en iedereen gaat staan. Op het toneel kijkt men elkaar enigszins verward aan. Het is immers niet gebruikelijk dat men middenin een stuk begint te klappen en te juichen....
Een krantenbericht van vrijdag 27 mei 1952 meldt het volgende: "Dommerings tuin gaat weer open. Deze lap grond achter hotel Dommering werd vroeger gebruikt als ijsbaan door haar 's winters onder water te zetten. De IJsclub Winschoten organiseerde er dan grote feesten.
In de zomer was er in Dommerings tuin het concours hippique, waarbij de ijstent nog eens gebruikt kon worden. Heel Oldambt en Westerwolde kwamen daar bij elkaar. Het schijnt de beste huwelijksmarkt van Noorden te zijn geweest. Alleen voor boeren natuurlijk!
In de tuin werden concerten gegeven, gefuifd en gedanst. De promotiefeesten van H.B.S. en gymnasium werden daar ook gehouden. De tennisbaan van Helios, die nu net verdwenen is, lag er toen nog niet. Op die plek lag de moestuin waar chef-kok Otto du Pré de baas was. Het schijnt dat hij daar als kip of eend op het menu ston-den, eigenhandig de loslopende kippen en eenden slachtte.
De laatste jaren werd Dommerings tuin niet meer gebruikt. Er was nog wel eens een meeting, maar meestal gebeurde er niets tussen de muur aan de achterzijde en het gebouw aan de voorzijde.
Om de tuin nieuw leven in te blazen heeft Dommering de tennisbaan bij het complex getrokken. Daardoor ligt er nu een stuk grond van 2000 vierkante meter, de vijver en de aangelegde stukken niet meegerekend. Hij wil ook nog de schooltuin van de H.B.S. aan de Johan Modastraat overnemen van de gemeente: daardoor zal het terrein groot genoeg worden voor het concours hippique dat nu jaarlijks op het gemeentelijk sportterrein plaatsvindt, waarbij al het gras vernield wordt.
Verder denkt Dommering aan de aanleg van een sintelbaan voor atletiek, speedway e.d. Aan de kant van de Dr. D. Bosstraat komt een terras in zeven lagen dat ook gebruikt kan worden als toneel bij openluchtvoorstellingen in de tuin. Aan de overliggende westzijde van de tuin zal een fietsenstalling komen voor duizend fietsen. In de tuin zelf kunnen zang- en muziekconcoursen, concerten en meetings georganiseerd worden. Kortom, Dommering zal weer het levende culturele centrum van Oost-Groningen worden.
Wie alvast een kijkje wil gaan nemen kan terecht op de pinksterbeurs die binnenkort in Dommering wordt gehouden. Er zijn in de kleine zaal dames- en herenmodeshows, demonstraties van de Ruton-set, het Hauser dieet, de hogedrukpan; in de grote zaal een concert van de Amsterdamse Politiekapel met stukken van de bekende Winschoter componisten Cerfontaine en Van Zweeden; Tiktak en een aantal kleine kruideniers bieden tegen gereduceerde prijs het publiek een grote Cabaret-revue aan; er zijn filmvoorstellingen (het koninklijk bezoek aan de V.S. en Canada); 's avonds met medewerking van het Ambonees Hawaiian-orkest Soeare Lease.
Lou Bandy, Heintje Davids en Kitty Prins komen met de voorstelling van Variété Faveur op zaterdag zijn er twee kindervoorstellingen. Elke dag spelen de Militaire Kapel uit Assen en de Boerenblazers in de tuin die 's avonds feeëriek verlicht wordt. Bovendien is er elke avond bal: op woensdag is dat het Coca-Cola bal, waar iedereen een gratis flesje Coca-Cola krijgt.
Als allerlaatste is er een auto- en motor-oriëntatietocht die om 3 uur begint bij hotel Vrijheid. De prijsuitreiking is 's avonds op het groot auto- en motorbal. We hoeven ons niet te vervelen!".
Aan Dommering komt in 1967 plotseling een eind als de grote schouwburg- en bioscoopzaal door een felle brand compleet wordt verwoest. Heel Winschoten loopt uit om een stuk geschiedenis te zien opgaan in vuur en rook. Huilende mensen staat toe te kijken hoe een prachtig theater van een ambitieus persoon in luttele minuten vergaat tot as en roet.
In het gedeelte dat door de brand gespaard blijft, heeft men nog een dancing gestart. Maar ook deze dancing is niet onder een gelukkig gesternte gebouwd. In 1971 breekt er opnieuw brand uit en ditmaal is het voorgoed over en uit met Dommering.
Op de plaats waar dit legendarische cultuurpaleis heeft gestaan is thans onder meer de HEMA gevestigd. Het terrein erachter, waar onder meer de zalen en de grote tuin gevestigd is geweest, staat anno 2008 al een hele tijd een leeg en verloederd winkelpand.
George & the Rebels
George is de zoon van de befaamde eigenaar van Winschotens uitgaanscentrum bij uitstek. Hij begint in zijn schoolperiode al met zingen op schooluitvoeringen en treedt uiteraard op in Dommering met o.a. Anneke Grönloh en met The Lords. In september 1964 wint hij een talentenjacht van platenmaatschappij Phonogram en muziekblad Muziek Express in Scheveningen. Hij zingt liedjes als 'Summertime' en 'Twistez blues', waarbij hij begeleid wordt door The Hot Fighters. In 1965 maakt George een 'hit split' single met het liedje 'You Turn me On', wat een hit wordt in Amerika. Hij wordt begeleid door sessiongroep The Rebels. In deze groep speelt ondermeer jazz saxofonist Jenne Meinema mee en waarschijnlijk ook Lou Leeuw van de Rocking Tigers en de Zamora's. Sommigen geven aan dat The Rebels ook the Lords zijn, maar dit staat niet op de hoes. Het lied is opgenomen in de Blauwe zaal van Dommering en op de B-kant staan The Zamora's, die afkomstig zijn uit Emmen. The Rebels bestaat o.a. uit Jenne Meinema (sax) en Lou Leeuw (bas).
De tuin van Dommering
Signant detail over de tuin van Dommering is dat Eppo Groenbroek, zoon van Jan en Luus Groenbroek, daar nu woont met Pieter van Delden.
Harm Hillinga,
Hoogeveen, 15 juli 2008

Zie ook

noimageJenne Meinema
noimageLourens Leeuw
Dizzy & the Dynamites

Dizzy & the Dynamites

1965 - 1970
Ro-d-ys

Ro-d-ys

1966 - 1969
Ten Leq

Ten Leq

1964 - 1970
The Javelins

The Javelins

1962 - 2009
The René Five

The René Five

1965 - 1966
The Rocking Tigers

The Rocking Tigers

1961 - .... (gestopt)

Afbeeldingen

Dommering : interieurDommering : pand voorkantAffiche