Bevrijdingsfestival

Bevrijdingsfestival

Festival

Datering:
1970 - nu

Podium:
Stadspark Groningen

Plaats:
Groningen (gem)

Adres:
Stadspark, Noorderplantsoen

Samenvatting:
Merendeels gratis muziekfestival in Groningen dat sinds 5 mei 1991 jaarlijks plaatsvindt op de nationale Bevrijdingsdag, maar al sinds de jaren '70 zo nu en dan door verschillende organisatoren als muziekevenement wordt georganiseerd op die dag.

Biografie

Algemeen
Op 5 mei vindt sinds 1991 het Bevrijdingsfestival plaats in het kader van de landelijke viering. Natuurlijk wordt bevrijdingsdag in Groningen ook vóór 1991 met muziek gevierd. Zo is er in 1965 bij de 20ste viering van de bevrijding 's avonds een tienerfestijn in de Korenbeurs, als onderdeel van het totaalprogramma van die dag. Of daar bands spelen is echter niet duidelijk. Bevrijdingsdag wordt in die jaren vooral tijdens de lustrums uitgebreid(er) gevierd. De informatie die Poparchief Groningen tot dusver heeft weten te vergaren, vertoont nog wat hiaten. Aanvullingen zijn dan ook van harte welkom!
De jaren zeventig
In 1970 wordt ter gelegenheid van het vijfde lustrum van de bevrijding flink uitgepakt. De Vismarkt wordt die dag Vrijheidsmarkt, met als thema "Vrijheid ook voor de ander". Er staan kramen van actiegroepen, voorlichtingsclubs en politieke stromingen, er is een speakers corner, theater en veel muziek. Er gaan geruchten over verkoop van marihuana door Chappaqua en neuken in het openbaar door leden van "Sex en Oproer", maar dat blijkt loos alarm. Op en rond de Grote Markt en Vismarkt wordt op vier podia populaire muziek gespeeld door: een naamloos Surinaams orkest, The Music Stars, het Noorder Ballroom Orkest, Act of God en als landelijke toppers The Buffoons en Neerlands Hoop in Bange Dagen in de Korenbeurs. In de Harmonie staan in het middagprogramma Anneke Grönloh, Tobi Rix en Willy Weits. 's Avonds spelen er The Seaside Six en als uitsmijter de bekende Engelse band The Fortunes.
In het kader van de 5 mei festiviteiten van 1975 organiseert Eddie Meijer voor ruim 2000 popliefhebbers de "Groninger Popgroepen Presentatie". Voor het Stadsparkpaviljoen spelen de groepen G.G. de Luxe, Rockin Tigers, Magma, Eternity, Eastgate, Clinch Mountain, Exora en hoofdact Solution. Progenitive hoeft niet meer op te treden omdat het inmiddels te koud en te laat is geworden.
De jaren tachtig
In deze jaren worden de meeste popconcerten ter gelegenheid van bevrijdingsdag gehouden in het Noorderplantsoen, en onder auspicien van het 5 mei-comite georganiseerd door het Popburo.
Vanaf de jaren negentig
Vanaf 1990 wordt Bevrijdingsdag erkend als een nationale feestdag (één keer in de vijf jaar zijn alle Nederlanders vrij op deze dag) en sinds 1991 is er sprake van een landelijke serie Bevrijdingsfestivals, georganiseerd in samenwerking met het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Een aantal onderdelen (zoals de helicopteract) is landelijk hetzelfde, voor het overige is de lokale organisatie verantwoordelijk. In Groningen wordt dit de stichting Vier 5 Mei. De eerste jaren is Stichting Groninger Poppodia nog de organisator. Van 2001 tot 2020 is Diederik van der Meide (voordien Noorderzon) directeur van het festival.
In de jaren negentig heeft het festival nog geen vaste locatie. Het Noorderplantsoen, Oosterpark en -stadion, CiBoGa-terrein passeren de revue alvorens er met het Stadspark en de drafbaan in 2000 een permanente plek wordt gevonden.
Het Bevrijdingsfestival groeit gestaag door, de bezoekersaantallen stijgen en het aantal acts neemt toe. In 2018 staan er ruim 50 acts op 6 podia en komen er zo'n 135.000 bezoekers op het gratis evenement af. Bovendien wordt het programma breder. Behalve muziek is er ook theater en zijn er activiteiten in het kader van duurzaamheid en ecologie. En er verschijnt een informatiemarkt, een reuzenrad en een Kids area.
Coronapandemie
Door de coronapandemie die vanaf 2020 de wereld in haar greep houdt, gaat de editie van 2020 in het Stadspark niet door. In 2021 vindt een aangepaste editie 'ON AIR' plaats in de Suikerfabriek, zonder publiek. In 2022 is weer sprake van een 'gewone' editie, maar de opzet is op een aantal punten wel gewijzigd. Zo is het festival beperkt tot enkel de drafbaan, waarmee podia als het Local Heroes Stage, Podium Noord en Dansen bij de Bus in het Stadspark verdwijnen. Ook is door de directie van de organiserende Stichting Vier 5 Mei besloten 5 euro entree te gaan heffen. Volgens de organisatie is dat onvermijdelijk. Het opzetten van een Bevrijdingsfestival is kostbaar en een entreeprijs van vijf euro niet onoverkomelijk.[1] Mensen met een Stadjerspas kunnen het festival bovendien gratis bezoeken, aldus de website van het festival. In de publieke opinie zijn de meningen verdeeld over deze keuze, mede omdat alle andere landelijke bevrijdingsfestivals nog wel gratis zijn.
Bronnen/noten
[1] 'Kaartverkoop Bevrijdingsfestival in Groningen loopt nog niet storm. Wat doet de organisatie als het mis gaat? En wie draait er op voor eventuele verliezen?', Johan de Veer, 30-04-2022, Dagblad van het Noorden.

Organisator

Overige betrokkenen

PersoonRollenPeriode
Ebel Jan van DijkDirecteur2020 - nu
Ebel Jan van Dijk
Directeur2020 - nu
Peter SikkemaProgrammeur1993 - nu
Peter Sikkema
Programmeur1993 - nu
Joey RuchtieProgrammeur.... - nu
Joey Ruchtie
Programmeur.... - nu
Diederik van der MeideDirecteur2001 - 2020
Diederik van der Meide
Directeur2001 - 2020

Afbeeldingen

AfbeeldingAfbeelding